Sanah, nostalgia i emocjonalna bańka

Sanah, nostalgia i emocjonalna bańka — dlaczego tak łatwo chcemy w niej zamieszkać?

Autorka: Paulina Wiśniewska

Gdy gasną światła na koncertach Sanah, tysiące dorosłych zrzuca pancerze ludzi sukcesu, by zapłakać nad własnym losem. Jednak pod warstwą tiulu, brokatu i poezji kryje się niebezpieczny mechanizm ucieczki przed odpowiedzialnością. Dlaczego dorośli Polacy masowo uciekają w infantylną, różową bańkę i dają sobie rozgrzeszenie z nałogów? Analizujemy, jak emocjonalna niedojrzałość rodziców, opisana przez dr Lindsay C. Gibson, zamienia ich dzieci w niewidzialne ofiary popkulturowego eskapizmu.

„Znowu nikogo nie było” – piszą z wyczuwalną na odległość ironią dorośli fani na Facebooku, wrzucając zdjęcia szczelnie zaryglowanego ludźmi stadionu. W ten sposób budują mur. Świadomie dzielą społeczeństwo na „swoich” i „wrogów”. Agresywnie bronią dostępu do swojego sanktuarium, bo na co dzień noszą maski ludzi sukcesu. Jednak gdy gasną światła, te pieczołowicie budowane pancerze pękają. Średnia wieku na koncertach Sanah drasztycznie wzrosła – miejsce dwunastolatków masowo zajęli dorośli. Dlaczego ludzie z pełną odpowiedzialnością prawną i rodzicielską tak rozpaczliwie chcą zamieszkać w tej infantylnej bańce? I dlaczego to zjawisko stało się społecznie niebezpieczne?

Anatomia dorosłego dziecka

Zjawisko to przestało być niewinną rozrywką, a stało się masową manifestacją regresu emocjonalnego. W swojej przełomowej książce „Dorosłe dzieci niedojrzałych emocjonalnie rodziców” dr Lindsay C. Gibson pisze wprost:

„Niedojrzali emocjonalnie dorośli mają tendencję do eskapizmu. Kiedy rzeczywistość ich przerasta, zamiast szukać rozwiązań, uciekają w fantazje, substytuty bliskości lub zachowania rówieśnicze, porzucając swoją rolę przewodnika dla własnych dzieci”.

Świat Sanah działa na psychikę dojrzałych ludzi jak perfekcyjnie zaprojektowany inkubator. Dorośli zdejmują tam maskę „tych, którzy sobie radzą”. Szukają zbiorowego rozgrzeszenia ze swojej bezbronności. Problem w tym, że granica między zdrowym odpoczynkiem a społecznym kalectwem została bezpowrotnie przekroczona.

Biznes nałogów i pęknięta iluzja

Krytyka tego zjawiska nie wynika z zawiści wobec komercyjnego sukcesu artystki. Społeczny alarm podniósł się w momencie, gdy ta „niewinna, tiulowa bajka” została zmonetyzowana przez wielkie korporacje, a artystka zaczęła agresywnie promować alkohol i wyroby tytoniowe. W tym momencie różowa bańka stała się pułapką. Idolka, będąca dla milionów uosobieniem czystości, dała dorosłym oficjalne przyzwolenie na to, by nałogi stały się jedyną drogą ucieczki od problemów.

– „To klasyczny mechanizm nałogowy” – tłumaczy bez ogródek psychoterapeutka uzależnień. – „Fani na portalach społecznościowych jak mantrę powtarzają zdanie: 'Na koncercie było pięknie, a moje życie jest beznadziejne'. To jest myślenie żywcem wyjęte z syndromu DDD (Dorosłe Dzieci z Rodzin Dysfunkcyjnych). Koncert staje się substancją psychoaktywną. Dorosły wraca do szarej rzeczywistości sfrustrowany, niezdolny do dawania wsparcia bliskim, więc sięga po kolejny 'znieczulacz' – alkohol czy papieros, które teraz mają przecież twarz ich idolki. Godzą się na to, bo powiedziano im, że nałogi są w porządku”.

Kalectwo społeczne płacone krwią dzieci

Konsekwencje tej masowej niedojrzałości są przerażające. Rodzic, który sam jest emocjonalnym dzieckiem, staje się dla swojego potomstwa realnym zagrożeniem. Jak zauważa dr Lindsay C. Gibson, dzieci takich rodziców cierpią na chroniczną samotność emocjonalną. Muszą przedwcześnie dorastać, stając się opiekunami swoich własnych, uciekających od rzeczywistości matek i ojców.

Czy mało było już tragedii rodzinnych, potwornych zaniedbań i dramatów za zamkniętymi drzwiami polskich domów, które wydarzyły się przez społeczne przyzwolenie na nieodpowiedzialność dorosłych? Nieodpowiedzialni dorosli to kaleki społeczne. Za ich emocjonalną absencję, za ich ucieczki w infantylne światy i używki, najwyższą cenę zawsze płacą dzieci. Zostają emocjonalnymi sierotami, choć ich rodzice fizycznie siedzą w pokoju obok.

Jak wychować dziecko kochające świat?

Sztandarowe hasło fanów, budujące mur: „To koncerty dla nas, nie dla dzieci!”, obnaża ich skrajny egocentryzm. Najważniejsze pytanie brzmi jednak: Jak z takim podejściem można wychować dzieci kochające świat?

Jeśli rodzic wysyła dziecku podświadomy komunikat, że realne życie rodzinne jest „beznadziejne”, a „pięknie” jest tylko w różowej fikcji wspieranej alkoholem, to infekuje młodego człowieka śmiertelnym nihilizmem. Dziecko uczy się, że świat jest zły, dorosłość to pasmo udręki, a jedynym ratunkiem jest nałóg i ucieczka. Prawdziwa dojrzałość nie polega na budowaniu plemiennych wojen na Facebooku i ucieczce w tiul. Polega na odwadze zrzucenia maski i wzięciu odpowiedzialności za to, by tworzyć bezpieczny, piękny świat wewnątrz własnego domu, każdego szarego dnia. Dla dobra tych, którzy nie potrafią jeszcze sami się obronić.